IS ER EEN DOKTER IN DE PODCAST?

Aflevering 26 

Na een lange zomer zijn de poddocs terug met een lange aflevering. Er was vakantie, een gezamenlijke dag in Spanje, een hypertensiecongres in Gdańsk, Festival August en natuurlijk de nodige Amsterdamse toestanden. Maar voor aflevering 26 hebben we een gast die uitstekend past bij de vraag die deze aflevering uiteindelijk gaat beheersen:
hoe breed moet een dokter eigenlijk durven zijn? 
Te gast is Max Nieuwdorp. Internist, endocrinoloog, hoogleraar, onderzoeker, schrijver, bestuurder én alsof dat nog niet genoeg is mede-eigenaar van een stukje wijngaard in de Bourgogne. Een dokter dus die zijn talent, naar eigen zeggen, graag een beetje “versnippert”. En precies daar wordt het interessant.

De mens achter de hoogleraar

Max Nieuwdorp is niet het type dat rustig in één spoor blijft. Hij promoveerde op de glycocalix, de binnenbekleding van het bloedvat, deed daarna jarenlang diabetes- en microbioomonderzoek, en groeide uit tot een van de meest veelzijdige internisten van zijn generatie. Maar ergens halverwege begon de wetenschap te wringen. "Het is steeds hetzelfde drafje op de renbaan," zegt hij. "Op een gegeven moment begon het me de keel uit te hangen."

Zijn uitweg was schrijven. Zes jaar lang, elke ochtend van zes tot zeven uur. Het uur dat zijn vrouw en de kinderen nog niet wakker waren. Het resultaat: Wij zijn onze hormonen, ook wel de hormoonbijbel genoemd. Een boek van meer dan 300 pagina's over de geschiedenis van hormoononderzoek, van transgenders tot Zweedse koninginnen, van insuline tot oestrogeen. Het verscheen in 2023 en werd vertaald en verkocht in meerdere landen, waaronder Duitsland, waar het even in de top drie van non-fictiebestsellerlijsten stond.

Schrijven was voor Max was niet gemakkelijk. Twee redactieslagen gingen er over. Stukken kwamen terug vol rode markeringen: te gesloten, te wetenschappelijk. "Als wetenschapper leer je kernachtig en compact schrijven. Als je voor het grote publiek schrijft, moet je dat weer afleren." Het kostte tijd, maar het gaf ook iets terug: energie, plezier, een gevoel van vrijheid dat hij in de wetenschap niet meer vond. "Er ging een luikje open." 
Zijn pleidooi is helder: dokters moeten meer schrijven. We hadden vroeger Slauerhoff en Vestdijk, artsen die ook schrijver waren. Die stem missen we nu. Of je nu een column schrijft of een boek — het is onze verantwoordelijkheid om ons te mengen in het publieke debat. "Wij hebben heel veel te vertellen."

Besturen, specialiseren en de toekomst van de zorg

Naast zijn schrijverschap stapte Max het afgelopen jaar ook de bestuurskamer in, als medisch directeur van een ZBC waar patiënten met diabetes nauwelijks meer fysiek hoeven te komen, maar digitaal worden gemonitord en begeleid. Het was een bewuste keuze: hij wilde begrijpen hoe de zorg van de toekomst eruitziet en dat van binnenuit meemaken.

Zijn conclusie is ontnuchterend maar helder: de zorg gaat de komende tien jaar drastisch veranderen. De helft van de patiënten die nu het ziekenhuis bezoeken, zal dat straks niet meer doen. Monitoring op afstand, digitale consulten en slimme selectie gaan de patiëntenstroom transformeren. Wat overblijft voor de internist in het ziekenhuis zijn de complexe, meervoudige patiënten. Die patienten die echt aandacht en expertise vragen.

Dat vraagt om breedte, niet om versmalling. Max pleit nadrukkelijk tegen hyperspecialisatie als eindstation. "Specialisatie is prima, maar je moet de basis niet vergeten." Hij doet nog steeds interne diensten, naast zijn werk als endocrinoloog en bestuurder. "Tot het moment dat ik over die drempel stap, denk ik: kan ik dit wel? En als ik er eenmaal in zit, zit ik als een vis in het water." Die spanning is voor hem geen reden om weg te lopen  integendeel.

Over de rol van dokters in bestuur is hij eveneens uitgesproken: ziekenhuizen die worden geleid door mensen die niet meer in de kliniek staan, zijn rampspoed. "Als je de grondstof van het bedrijf niet kent, kun je het niet besturen." Maar hij erkent ook zijn eigen grenzen: politiek zijn is een talent, en niet het zijne.

Wat drinken we vandaag?

De wijn van de avond komt recht uit Max' eigen wijngaard: een Pommard Pinot Noir uit Bourgogne, gemaakt door zijn wijnmaakster Fanny Sabre, een rising star in het Bourgondische wijnwereldje, dat hij zelf omschrijft als "masculien en traditioneel." Vijftien jaar geleden werd Max op Schiphol gebeld, op weg naar een congres in Amerika. Of hij meedeed met de aankoop van een perceel in Pommard. En zo werd hij wijnmaker.

De wijn heet Le Bâtard, deels als grapje met zelfportret op het etiket. "Ik voel me af en toe een luis in de pels." De productie is beperkt: zo'n 600 flessen per jaar, die hij voornamelijk weggeeft als collega's met emeritaat gaan. Wij gaan voorlopig nog door en niet met pensioen. De wijn van Max is niet te koop, maar als je een fles Fanny Sabre weet te vinden bij een goede wijnhandel, proef je iets wat er dicht tegenaan zit.

Pommard is een kleine appellation in het hart van de Côte de Beaune, bekend om zijn krachtige, stoere Pinot Noir. IJzerrijke kleibodem, volle body, donkere kersen, vleugje truffel en aarde. De poddocs omschrijven hem als "de masculiene broer van de Bourgogne." Ideaal bij entrecôte met béarnaisesaus, langzaam gestoofde runderwangen, wild of een rijpe comté.

Waar komt die naam vandaan? 

In Waar komt die naam vandaan? maken we deze keer een kleine omweg. Geen klassiek medisch eponiem, maar een arts die misschien wel een van de beroemdste personages uit de wereldliteratuur bedacht: Arthur Conan Doyle.

Doyle studeerde geneeskunde in Edinburgh en raakte daar onder de indruk van chirurg Joseph Bell, die uit ogenschijnlijk kleine details verbazingwekkend veel over zijn patiënten wist af te leiden. Zijn motto: Observe carefully, deduce shrewdly, confirm with evidence. Bell werd de inspiratiebron voor Sherlock Holmes. Doyle begon te schrijven terwijl zijn eigen praktijk nog niet bepaald stormliep. In 1887 verscheen A Study in Scarlet en de rest is literatuurgeschiedenis. Naast zijn schrijverschap was Conan Doyle sportman, avonturier en in latere jaren overtuigd spiritist. Hij stierf op 7 juli 1930 in zijn tuin in Sussex, met één hand op zijn hart en een wit sneeuwklokje in de andere. Op zijn grafsteen staat in deze volgorde: The Patriot, the Physician, and the Man of Letters. Het doktervak staat voor het schrijversvak.

En daarna?

En daarmee waren we weer terug bij de vraag waarmee we begonnen. Moet een dokter kiezen? Specialist óf generalist, clinicus óf onderzoeker, dokter óf schrijver?Misschien niet. Misschien moet een dokter vooral breed genoeg durven zijn.

Je kan deze podcast beoordelen in Spotify en Apple. We zijn te volgen op Bluesky, Instagram en threads @dokterinpodcast

De "wat een toestand" koffie/thee mok! kan je krijgen als je een leuk verhaal, opmerking of recensie hebt. Stuur dit naar info@dokterinpodcast.nl en misschien krijg je wel die unieke mok. Je kan deze podcast nu ook beoordelen in Spotify net als in Apple podcasts. In Spotify kan je ook vragen en polls invullen. Niet vergeten dat te doen als je via Spotify naar deze podcast luistert. Beoordelen kan al met 5 sterren. Tenslotte zoals al besproken zitten de poddocs nu op de Instagram @dokterinpodcast

Mocht je suggesties hebben voor een wijn of vergeten druiven, die we tijdens de uitzending moeten proeven of een wijn met een mooi verhaal laat het ons weten. 
Je kan dan een leuke wijn of mok verdienen.

Heb je vragen of suggesties? Reageren kan op onze website via het contactformulier of met een mail via info@dokterinpodcast.nl. Abonneer je op onze podcast in je favoriete podcast app, zoals Spotify en Apple podcasts, zodat je geen uitzending mist.

Contact